Wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015b\u0107 to sytuacja, kiedy jeden przedmiot nale\u017cy niepodzielnie do kilku os\u00f3b. A skoro tak, to ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli ma jakie\u015b prawa do rzeczy wsp\u00f3lnej. Jakie? O tym ni\u017cej\u2026 <\/p>\n\n\n\n
Ale najpierw dwie uwagi. Po pierwsze – \u201cwi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli\u201d to wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie w znaczeniu liczby os\u00f3b (fizycznych, prawnych, u\u0142omnych prawnych), kt\u00f3re s\u0105 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 wed\u0142ug wielko\u015bci udzia\u0142\u00f3w. Po drugie – cz\u0119\u015b\u0107 opisanych poni\u017cej uprawnie\u0144 mo\u017ce zosta\u0107 ograniczona poprzez zawarcie mi\u0119dzy wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielami stosownych ustale\u0144. <\/p>\n\n\n\n
Przechodz\u0105c do konkret\u00f3w – uprawnienia wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli obejmuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli ma prawo do wsp\u00f3\u0142posiadania i wsp\u00f3\u0142korzystania z rzeczy wsp\u00f3lnej – granic\u0105 tego uprawnienia s\u0105 prawa pozosta\u0142ych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli. Nikt ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli nie mo\u017ce \u201czagrabi\u0107\u201d sobie przedmiotu wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci do wy\u0142\u0105cznego u\u017cywania, trzeba wzajemne stosunki u\u0142o\u017cy\u0107 tak, \u017ceby wszyscy wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele (kt\u00f3rzy chc\u0105 oczywi\u015bcie) mogli korzysta\u0107 z rzeczy i posiada\u0107 j\u0105 ca\u0142\u0105 lub jej cz\u0119\u015b\u0107 (na przyk\u0142ad je\u015bli przedmiotem wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci jest nieruchomo\u015b\u0107 zabudowana budynkiem mieszkalnym, ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli mo\u017ce w budynku tym zamieszka\u0107). Co wa\u017cne, nie ma tu znaczenia wysoko\u015b\u0107 udzia\u0142u – nawet je\u015bli udzia\u0142 jest malutki, mamy prawo korzysta\u0107 z rzeczy i posiada\u0107 j\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele mog\u0105 si\u0119 um\u00f3wi\u0107, \u017ce posiadanie i korzystanie z rzeczy b\u0119dzie przys\u0142ugiwa\u0142o tylko jednemu lub kilku z nich – poprzez umow\u0119 o korzystanie z rzeczy (po prawniczemu – quoad usum).<\/p>\n\n\n\n
Wszyscy partycypuj\u0105 w korzy\u015bciach, kt\u00f3re przynosi rzecz i wydatkach, kt\u00f3re rzecz generuje – w stosunku do wielko\u015bci udzia\u0142\u00f3w (chyba \u017ce wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele um\u00f3wi\u0105 si\u0119 na inny udzia\u0142 w korzy\u015bciach i wydatkach – na przyk\u0142ad po r\u00f3wno). <\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli ma prawo do udzia\u0142u w podejmowaniu decyzji, kt\u00f3rych przedmiotem jest wykorzystanie przedmiotu, gospodarowanie nim i zarz\u0105dzanie. \u201cSi\u0142a\u201d jego g\u0142osu zale\u017cy od wysoko\u015bci przys\u0142uguj\u0105cego mu udzia\u0142u – do podejmowania czynno\u015bci zwyk\u0142ego zarz\u0105du (nie ma definicji w przepisach, ale przyjmuje si\u0119, \u017ce s\u0105 to takie czynno\u015bci, kt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 utrzymaniu rzeczy w stanie niepogorszonym i bie\u017c\u0105cemu gospodarowaniu ni\u0105, bez generowania jakich\u015b wi\u0119kszych koszt\u00f3w) potrzebna jest zgoda wi\u0119kszo\u015bci. Natomiast przy podejmowaniu czynno\u015bci przekraczaj\u0105cych zakres zwyk\u0142ego zarz\u0105du (ponownie brak w prawie definicji, ale przyjmuje si\u0119 \u017ce s\u0105 to czynno\u015bci \u201cwi\u0119kszego kalibru\u201d – przede wszystkim zbycie przedmiotu wsp\u00f3lnego, zmiana jego przeznaczenia etc.) – wysoko\u015b\u0107 udzia\u0142u nie ma znaczenia, poniewa\u017c potrzebna jest zgoda wszystkich wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zniesienia wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci – to uprawnienie jest niezbywalne (nie mo\u017cna si\u0119 go zrzec), mo\u017cna je natomiast wy\u0142\u0105czy\u0107 na okres 5 lat poprzez czynno\u015b\u0107 prawn\u0105 (umow\u0119, kt\u00f3rej stronami s\u0105 wszyscy wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciele). W ostatnim roku przed up\u0142ywem zastrze\u017conego terminu dopuszczalne jest jego przed\u0142u\u017cenie na dalsze lat pi\u0119\u0107. Potem w ostatnim roku przed up\u0142ywem terminu mo\u017cna wy\u0142\u0105czenie znowu przed\u0142u\u017cy\u0107 i tak dalej i tak dalej. <\/p>\n\n\n\n
Zniesienie wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015bci odbywa si\u0119 poprzez umow\u0119 zawart\u0105 przez wszystkich wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli lub za po\u015brednictwem s\u0105du.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli zdecyduje si\u0119 na czynno\u015b\u0107 ra\u017c\u0105co sprzeczn\u0105 z zasadami prawid\u0142owego zarz\u0105du, wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 rozstrzygni\u0119cia przez s\u0105d<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi nie mo\u017cna uzyska\u0107 zgody wi\u0119kszo\u015bci wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli w istotnych sprawach dotycz\u0105cych zwyk\u0142ego zarz\u0105du albo je\u017celi wi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli narusza zasady prawid\u0142owego zarz\u0105du lub krzywdzi mniejszo\u015b\u0107 – wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 ustanowienia przez s\u0105d zarz\u0105dcy, kt\u00f3ry b\u0119dzie wykonywa\u0107 czynno\u015bci \u201epotrzebne do prowadzenia prawid\u0142owej gospodarki. Mo\u017ce on pobiera\u0107 zamiast wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli wszelkie po\u017cytki z rzeczy wsp\u00f3lnej, spieni\u0119\u017ca\u0107 je w granicach zwyk\u0142ego zarz\u0105du oraz prowadzi\u0107 sprawy, kt\u00f3re przy wykonywaniu takiego zarz\u0105du oka\u017c\u0105 si\u0119 potrzebne. W sprawach wynikaj\u0105cych z zarz\u0105du zarz\u0105dca mo\u017ce pozywa\u0107 i by\u0107 pozywany.\u201d<\/em> (G. Karaszewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 203.)<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel, kt\u00f3ry nie sprawuje bie\u017c\u0105cego zarz\u0105du nad rzecz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 rachunku z zarz\u0105du, w tym wytoczy\u0107 pow\u00f3dztwo o nakazanie z\u0142o\u017cenia rachunku przez wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela sprawuj\u0105cego zarz\u0105d. Taki rachunek to przede wszystkim sprawozdanie finansowe oraz informacje dotycz\u0105ce rzeczy wsp\u00f3lnej – dokonanych czynno\u015bci, poniesionych wydatk\u00f3w i ci\u0119\u017car\u00f3w, pobranych przychod\u00f3w z rzeczy.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli mo\u017ce wykonywa\u0107 wszelkie czynno\u015bci i dochodzi\u0107 wszelkich roszcze\u0144, kt\u00f3re zmierzaj\u0105 do zachowania wsp\u00f3lnego prawa. Takie czynno\u015bci to na przyk\u0142ad wytoczenie pow\u00f3dztwa o wydanie rzeczy czy cho\u0107by, jak wskazuje orzecznictwo, dochodzenie nale\u017cno\u015bci czynszowych za najem lokalu w nieruchomo\u015bci wsp\u00f3lnej (wyrok SN z 28.04.2005 r., III CK 504\/04).<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy ma prawo sw\u00f3j udzia\u0142 przekaza\u0107 komu\u015b innemu – czy to sprzeda\u0107, czy darowa\u0107. Nie potrzebuje do tego zgody pozosta\u0142ych wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wsp\u00f3\u0142w\u0142asno\u015b\u0107 to sytuacja, kiedy jeden przedmiot nale\u017cy niepodzielnie do kilku os\u00f3b. A skoro tak, to ka\u017cdy ze wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli ma jakie\u015b prawa do rzeczy wsp\u00f3lnej. Jakie? O tym ni\u017cej\u2026 Ale najpierw dwie uwagi. Po pierwsze – \u201cwi\u0119kszo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicieli\u201d to wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie w znaczeniu liczby os\u00f3b (fizycznych, prawnych, u\u0142omnych prawnych), kt\u00f3re s\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[11,12],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-wlasnosci","tag-prawo-wlasnosci","tag-wspolwlasnosc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=269"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":270,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions\/270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n
\n