{"id":370,"date":"2024-12-14T16:29:17","date_gmt":"2024-12-14T15:29:17","guid":{"rendered":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=370"},"modified":"2024-12-14T16:29:17","modified_gmt":"2024-12-14T15:29:17","slug":"rozliczenia-wlasciciela-z-posiadaczem-kto-i-czego-moze-sie-domagac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=370","title":{"rendered":"Rozliczenia w\u0142a\u015bciciela z posiadaczem &#8211; kto i czego mo\u017ce si\u0119 domaga\u0107?"},"content":{"rendered":"\n<p>Zazwyczaj obowi\u0105zki w\u0142a\u015bciciela i posiadacza rzeczy s\u0105 bardziej lub mniej szczeg\u00f3\u0142owo uregulowane w \u0142\u0105cz\u0105cej strony umowie. Czasem, gdy porozumienie stron nie precyzuje szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wzajemnego rozliczenia, si\u0119gn\u0105\u0107 musimy do przepis\u00f3w ustawy dotycz\u0105cych danego stosunku prawnego &#8211; na przyk\u0142ad przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego reguluj\u0105cych umow\u0119 najmu. Co jednak, gdy umowy w og\u00f3le nie by\u0142o &#8211; bo na przyk\u0142ad posiadacz, \u015bwiadomie lub nie, obj\u0105\u0142 cudz\u0105 rzecz w posiadanie bez zgody w\u0142a\u015bciciela?<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opcja 1. Posiadacz, kt\u00f3ry ma wol\u0119 w\u0142adania rzecz\u0105 jak jej w\u0142a\u015bciciel i nie wie, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem nie jest<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Je\u015bli kto\u015b jest tzw. samoistnym posiadaczem w dobrej wierze, a wi\u0119c w\u0142ada rzecz\u0105 jak w\u0142a\u015bciciel i do tego my\u015bli, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem jest (na przyk\u0142ad zawar\u0142 umow\u0119 sprzeda\u017cy, kt\u00f3ra bez jego wiedzy jest niewa\u017cna):<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nie jest obowi\u0105zany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy;<\/li>\n\n\n\n<li>nie jest odpowiedzialny za zu\u017cycie, pogorszenie lub utrat\u0119 rzeczy;<\/li>\n\n\n\n<li>nabywa w\u0142asno\u015b\u0107 po\u017cytk\u00f3w naturalnych, kt\u00f3re zosta\u0142y od rzeczy od\u0142\u0105czone w czasie jego posiadania (na przyk\u0142ad je\u015bli w\u0142ada dzia\u0142k\u0105, na kt\u00f3rej rosn\u0105 warzywa &#8211; zachowuje w\u0142asno\u015b\u0107 plon\u00f3w, kt\u00f3re zebra\u0142 podczas swojego posiadania);<\/li>\n\n\n\n<li>zachowuje pobrane po\u017cytki cywilne, je\u017celi sta\u0142y si\u0119\u00a0 wymagalne w czasie jego posiadania (na przyk\u0142ad je\u015bli posiada\u0142 lokal, kt\u00f3ry odda\u0142 w najem &#8211; przys\u0142uguje mu prawo do czynszu za okres swojego posiadania);<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zwrotu nak\u0142ad\u00f3w koniecznych &#8211; czyli takich, kt\u00f3rych poczynienie by\u0142o niezb\u0119dne \u017ceby utrzyma\u0107 rzecz w stanie niepogorszonym (na przyk\u0142ad je\u015bli przecieka dach, i bez jego naprawy ca\u0142a nieruchomo\u015b\u0107 z uwagi na przeciekaj\u0105c\u0105 wod\u0119 by niszcza\u0142a) &#8211; o tyle, o ile nie maj\u0105 pokrycia w korzy\u015bciach, kt\u00f3re uzyska\u0142 z rzeczy;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zwrotu innych nak\u0142ad\u00f3w (czyli nak\u0142ad\u00f3w u\u017cytecznych (takich kt\u00f3re prowadz\u0105 do zwi\u0119kszenia u\u017cyteczno\u015bci rzeczy, jak na przyk\u0142ad wymiana dzia\u0142aj\u0105cych, ale starych okien, na du\u017co lepsze i nowsze) oraz nak\u0142ad\u00f3w zbytkownych (na przyk\u0142ad prowadz\u0105cych do poprawy estetyki rzeczy &#8211; je\u015bli kto\u015b wprawi w por\u0119cz schod\u00f3w wej\u015bciowych marmurowe lwy) o tyle, o ile zwi\u0119kszaj\u0105 warto\u015b\u0107 rzeczy w chwili jej wydania w\u0142a\u015bcicielowi;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017ce, przywracaj\u0105c stan poprzedni, zabra\u0107 przedmioty, kt\u00f3re po\u0142\u0105czy\u0142 z rzecz\u0105, chocia\u017cby sta\u0142y si\u0119 jej cz\u0119\u015bciami sk\u0142adowymi (na przyk\u0142ad wprawione w por\u0119cz schod\u00f3w wej\u015bciowych marmurowe lwy);<\/li>\n\n\n\n<li>je\u015bli wzni\u00f3s\u0142 na powierzchni lub pod powierzchni\u0105 gruntu, kt\u00f3ry posiada\u0142, budynek lub inne urz\u0105dzenie o warto\u015bci przenosz\u0105cej znacznie warto\u015b\u0107 zaj\u0119tej na ten cel dzia\u0142ki &#8211; mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, aby w\u0142a\u015bciciel przeni\u00f3s\u0142 na niego w\u0142asno\u015b\u0107 zaj\u0119tej dzia\u0142ki za odpowiednim wynagrodzeniem; jednocze\u015bnie, w\u0142a\u015bciciel gruntu na kt\u00f3rym wzniesiono taki budynek, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, aby ten, kto wzni\u00f3s\u0142 budynek lub inne urz\u0105dzenie, naby\u0142 od niego w\u0142asno\u015b\u0107 dzia\u0142ki za odpowiednim wynagrodzeniem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Opcja 2. Posiadacz, kt\u00f3ry ma wol\u0119 w\u0142adania rzecz\u0105 jak jej w\u0142a\u015bciciel, od chwili w kt\u00f3rej dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce wytoczone zosta\u0142o przeciwko niemu pow\u00f3dztwo o wydanie rzeczy<\/strong> (czyli <a href=\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=355\">Roszczenie windykacyjne z art. 222 Kodeksu cywilnego<\/a>\u00a0)<\/p>\n\n\n\n<p>Chwila, w kt\u00f3rej posiadacz w\u0142adaj\u0105cy rzecz\u0105 jak w\u0142a\u015bciciel dowiaduje si\u0119, \u017ce kto\u015b s\u0105dowo domaga si\u0119 wydania rzeczy (przy czym chodzi o faktyczne dowiedzenie si\u0119, niezale\u017cnie od \u017ar\u00f3d\u0142a tej informacji), znacz\u0105co wp\u0142ywa na przys\u0142uguj\u0105ce mu prawa. Posiadacz zachowuje swoje pierwotne prawa, ale od tej chwili tak\u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>jest obowi\u0105zany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy &#8211; takie wynagrodzenie nazywamy \u201cwynagrodzeniem za bezumowne korzystanie\u201d, a o jego wysoko\u015bci decyduj\u0105, jak wskaza\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy,<em> \u201cstawki rynkowe za korzystanie z danego rodzaju rzeczy w okre\u015blonych warunkach i czas posiadania rzeczy przez adresata roszczenia\u201d<\/em> (wyrok z 7.04.2000 r., IV CKN 5\/00) &#8211; sprawdzamy wi\u0119c, ile za dan\u0105 rzecz otrzymaliby\u015bmy pieni\u0119dzy, gdyby\u015bmy j\u0105 faktycznie wynaj\u0119li, wydzier\u017cawili etc.;<\/li>\n\n\n\n<li>jest odpowiedzialny za jej zu\u017cycie, pogorszenie lub utrat\u0119, chyba \u017ce pogorszenie lub utrata nast\u0105pi\u0142a bez jego winy;<\/li>\n\n\n\n<li>obowi\u0105zany jest zwr\u00f3ci\u0107 pobrane od chwili powzi\u0119cia wiedzy o wytoczeniu pow\u00f3dztwa po\u017cytki, kt\u00f3rych nie zu\u017cy\u0142, jak r\u00f3wnie\u017c ui\u015bci\u0107 warto\u015b\u0107 tych, kt\u00f3re zu\u017cy\u0142;<\/li>\n\n\n\n<li>spo\u015br\u00f3d nak\u0142ad\u00f3w poczynionych po chwili powzi\u0119cia wiedzy o wytoczeniu pow\u00f3dztwa mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zwrotu tylko nak\u0142ad\u00f3w koniecznych;<\/li>\n\n\n\n<li>je\u015bli wzniesie na powierzchni lub pod powierzchni\u0105 gruntu, kt\u00f3ry posiada\u0142, budynek lub inne urz\u0105dzenie o warto\u015bci przenosz\u0105cej znacznie warto\u015b\u0107 zaj\u0119tej na ten cel dzia\u0142ki &#8211; nie mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, aby w\u0142a\u015bciciel przeni\u00f3s\u0142 na niego w\u0142asno\u015b\u0107 zaj\u0119tej dzia\u0142ki za odpowiednim wynagrodzeniem (w\u0142a\u015bciciel oczywi\u015bcie zachowuje prawo do \u017c\u0105dania wykupu gruntu).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Nadto, w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce zatrzyma\u0107 przedmioty przy\u0142\u0105czone do rzeczy po powzi\u0119ciu przez posiadacza wiedzy o wytoczeniu pow\u00f3dztwa windykacyjnego, zwracaj\u0105c samoistnemu posiadaczowi ich warto\u015b\u0107 i koszt robocizny albo sum\u0119 odpowiadaj\u0105c\u0105 zwi\u0119kszeniu warto\u015bci rzeczy.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opcja 3. Posiadacz kt\u00f3ry ma wol\u0119 w\u0142adania rzecz\u0105 jak w\u0142a\u015bciciel, ale od pocz\u0105tku wiedzia\u0142, \u017ce w\u0142a\u015bcicielem nie jest<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sytuacja osoby, kt\u00f3ra w\u0142ada rzecz\u0105 i chce by\u0107 jej w\u0142a\u015bcicielem, ale od pocz\u0105tku wie, \u017ce miano w\u0142a\u015bciciela przys\u0142uguje komu\u015b innemu, jest jeszcze gorsza (co zreszt\u0105 zrozumia\u0142e). Taki posiadacz ma co do zasady takie same prawa i obowi\u0105zki jak posiadacz w dobrej wierze po powzi\u0119ciu wiedzy o wytoczeniu przeciwko niemu pow\u00f3dztwa windykacyjnego, z tym, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>obowi\u0105zany jest zwr\u00f3ci\u0107 warto\u015b\u0107 po\u017cytk\u00f3w, kt\u00f3rych z powodu z\u0142ej gospodarki nie uzyska\u0142;<\/li>\n\n\n\n<li>jest odpowiedzialny za pogorszenie i utrat\u0119 rzeczy, chyba \u017ce rzecz uleg\u0142aby pogorszeniu lub utracie tak\u017ce wtedy, gdyby znajdowa\u0142a si\u0119 w posiadaniu uprawnionego;<\/li>\n\n\n\n<li>mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 jedynie zwrotu nak\u0142ad\u00f3w koniecznych, i to tylko o tyle, o ile w\u0142a\u015bciciel wzbogaci\u0142by si\u0119 bezpodstawnie jego kosztem.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Opcja 4. Posiadacz kt\u00f3ry nie ro\u015bci sobie praw w\u0142a\u015bcicielskich, ale w\u0142ada rzecz\u0105 jak u\u017cytkownik, zastawnik, najemca, dzier\u017cawca lub maj\u0105cy inne prawo, z kt\u00f3rym \u0142\u0105czy si\u0119 w\u0142adztwo nad cudz\u0105 rzecz\u0105&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Do takiej osoby stosuje si\u0119 odpowiednio powy\u017cej (opcje 1-3) przedstawione zasady.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>UWAGA!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opisane powy\u017cej roszczenia w\u0142a\u015bciciela wzgl\u0119dem posiadacza i posiadacza wzgl\u0119dem w\u0142a\u015bciciela ulegaj\u0105 przedawnieniu z up\u0142ywem roku od dnia zwrotu rzeczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zazwyczaj obowi\u0105zki w\u0142a\u015bciciela i posiadacza rzeczy s\u0105 bardziej lub mniej szczeg\u00f3\u0142owo uregulowane w \u0142\u0105cz\u0105cej strony umowie. Czasem, gdy porozumienie stron nie precyzuje szczeg\u00f3\u0142\u00f3w wzajemnego rozliczenia, si\u0119gn\u0105\u0107 musimy do przepis\u00f3w ustawy dotycz\u0105cych danego stosunku prawnego &#8211; na przyk\u0142ad przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego reguluj\u0105cych umow\u0119 najmu. Co jednak, gdy umowy w og\u00f3le nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[55,56,53,57,58,11,54,44],"class_list":["post-370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-wlasnosci","tag-art-222-kc","tag-naklady","tag-posiadanie","tag-posiadanie-samoistne","tag-posiadanie-zalezne","tag-prawo-wlasnosci","tag-roszczenie-windykacyjne","tag-windykacja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=370"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":371,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/370\/revisions\/371"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}