{"id":394,"date":"2024-12-22T18:12:36","date_gmt":"2024-12-22T17:12:36","guid":{"rendered":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=394"},"modified":"2025-06-24T07:58:48","modified_gmt":"2025-06-24T05:58:48","slug":"odpowiedzialnosc-za-zwierze-kto-i-w-jakich-sytuacjach-ja-ponosi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=394","title":{"rendered":"Odpowiedzialno\u015b\u0107 za zwierz\u0119 – kto i w jakich sytuacjach j\u0105 ponosi?"},"content":{"rendered":"\n

Zwierz\u0119ta to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia – wierni kompani, przyjaciele, cz\u0142onkowie rodziny. Zdarza si\u0119 jednak, \u017ce zwierzak, czy to przez nieuwag\u0119, czy w obronie w\u0142asnej, czy z jakichkolwiek innych przyczyn, wyrz\u0105dzi szkod\u0119 materialn\u0105 (m\u00f3wi\u0105c wprost – zniszczy czyje\u015b mienie) albo nawet zrobi komu\u015b mniej lub bardziej powa\u017cn\u0105 krzywd\u0119. Kto w takiej sytuacji ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107?<\/p>\n\n\n\n

Odpowied\u017a znajdziemy w art. 431 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z kt\u00f3rym kto zwierz\u0119 chowa albo si\u0119 nim pos\u0142uguje, obowi\u0105zany jest do naprawienia wyrz\u0105dzonej przez nie szkody niezale\u017cnie od tego, czy by\u0142o pod jego nadzorem, czy te\u017c zab\u0142\u0105ka\u0142o si\u0119 lub uciek\u0142o, chyba \u017ce ani on, ani osoba, za kt\u00f3r\u0105 ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107, nie ponosz\u0105 winy<\/em>. <\/p>\n\n\n\n

Kto chowa lub pos\u0142uguje si\u0119 zwierz\u0119ciem?<\/strong><\/span><\/h6>\n\n\n\n

Przepis nie m\u00f3wi o w\u0142a\u015bcicielu  zwierz\u0119cia, ale o osobie, kt\u00f3ra je \u201cchowa\u201d lub si\u0119 nim \u201cpos\u0142uguje\u201d. \u201cChowanie\u201d zwierz\u0119cia zdefiniowa\u0107 mo\u017cemy jako dawanie mu schronienia, pieczy i opieki przez jaki\u015b d\u0142u\u017cszy okres. Je\u017celi wi\u0119c wyje\u017cd\u017caj\u0105c na d\u0142u\u017csze wakacje powierzymy naszego, dajmy na to, psa, kole\u017cance, to kole\u017canka ta stanie si\u0119 osob\u0105 chowaj\u0105c\u0105 psa i ponosi\u0107 b\u0119dzie za niego odpowiedzialno\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n

\u201cPos\u0142ugiwanie si\u0119\u201d jest raczej kr\u00f3tkotrwa\u0142e, dora\u017ane. Za przyk\u0142ad pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce u\u017cytkowanie zwierz\u0119cia w celach sportowych – osoba, kt\u00f3ra wynajmuje konia ze stadniny \u017ceby pojecha\u0107 nim na przeja\u017cd\u017ck\u0119 odpowiada za konia (zauwa\u017cmy, \u017ce takiego konia kto\u015b (prowadz\u0105cy stadnin\u0119) \u201cchowa\u201d – odpowiedzialno\u015b\u0107 poniesie jednak ten, kto w momencie wyrz\u0105dzenia szkody sprawowa\u0107 b\u0119dzie bezpo\u015brednie w\u0142adztwo nad zwierz\u0119ciem, a wi\u0119c osoba nim si\u0119 pos\u0142uguj\u0105ca). <\/p>\n\n\n\n

Podkre\u015blmy jeszcze raz – przepis nie wspomina o w\u0142a\u015bcicielu. Nie ma wi\u0119c znaczenia, jaki mamy tytu\u0142 prawny do zwierz\u0119cia – czy opiekujemy si\u0119 nim przej\u015bciowo, wynajmujemy je, u\u017cyczamy, czy nawet posiadamy wbrew woli w\u0142a\u015bciciela – je\u015bli da si\u0119 nasz\u0105 relacj\u0119 ze zwierzakiem podci\u0105gn\u0105\u0107 pod jego \u201cchowanie\u201d lub \u201cpos\u0142ugiwanie si\u0119 nim\u201d – b\u0119dziemy odpowiada\u0107 za wyrz\u0105dzone przez niego w tym okresie szkody. <\/p>\n\n\n\n

Co to jest szkoda?<\/strong><\/span><\/h6>\n\n\n\n

Szkoda mo\u017ce by\u0107 uszczerbkiem maj\u0105tkowym (kiedy co\u015b zostanie zniszczone, poniesiemy jak\u0105\u015b strat\u0119 materialn\u0105, pieni\u0119\u017cn\u0105), ale te\u017c niemaj\u0105tkowym (naruszenie naszych d\u00f3br osobistych, cierpienie, uszczerbek na zdrowiu, a nawet \u017cyciu, straty moralne) – wtedy szkod\u0119 nazywa si\u0119 \u201ckrzywd\u0105\u201d. Czasem te dwa rodzaje si\u0119 kumuluj\u0105 – je\u015bli na przyk\u0142ad zostan\u0119 ugryziona przez jadowitego paj\u0105ka, kt\u00f3rego trzyma w pokoju m\u00f3j wsp\u00f3\u0142lokator, to ponios\u0119 i krzywd\u0119 (b\u00f3l, strach) i szkod\u0119 (koszty, kt\u00f3re ponios\u0119 na leczenie).  <\/p>\n\n\n\n

Kiedy szkod\u0119 wyrz\u0105dza zwierz\u0119?<\/strong><\/span><\/h6>\n\n\n\n

Zwierz\u0119 wyrz\u0105dza szkod\u0119, kiedy przyczyn\u0105 szkody jest jego instynktowne zachowanie, nie b\u0119d\u0105ce skutkiem kierownictwa cz\u0142owieka (je\u015bli kto\u015b szczuje psa, to szkod\u0119 wyrz\u0105dza szczuj\u0105cy cz\u0142owiek, nie zwierz\u0119 i maj\u0105 zastosowanie inne przepisy i inne zasady odpowiedzialno\u015bci).  <\/p>\n\n\n\n

Szkoda lub krzywda mog\u0105 by\u0107 wynikiem fizycznego kontaktu ze zwierz\u0119ciem – na przyk\u0142ad pogryzienie, uderzenie rogami, ale niekoniecznie. Roszczenie powstanie tak\u017ce, je\u015bli na przyk\u0142ad kto\u015b przewr\u00f3ci si\u0119 i zrobi sobie krzywd\u0119 uciekaj\u0105c przed agresywnym zwierz\u0119ciem, b\u0105d\u017a te\u017c ucierpi w wyniku ruchu przedmiotu spowodowanego przez zwierz\u0119 (na przyk\u0142ad zostanie przejechany przez ci\u0105gni\u0119ty przez konie w\u00f3z), a nawet, je\u015bli dozna rozstroju zdrowia w wyniku silnego stresu wywo\u0142anego atakiem zwierz\u0119cia (na przyk\u0142ad dostanie zawa\u0142u w zetkni\u0119ciu z chowanym przez kogo\u015b w\u0119\u017cem). Wa\u017cne, aby pomi\u0119dzy zachowaniem zwierz\u0119cia a skutkiem w postaci szkody zachodzi\u0142 zwi\u0105zek przyczynowy. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n
Kiedy chowaj\u0105cy\/pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 zwierz\u0119ciem nie ponosi winy?<\/strong><\/span><\/h6>\n\n\n\n

Aby skutecznie uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci, wykaza\u0107 trzeba, \u017ce dochowano nale\u017cytych \u015brodk\u00f3w, aby nie dosz\u0142o do wypadku. Na przyk\u0142ad wi\u0119c, je\u015bli kto\u015b trzyma psa na ogrodzonym podw\u00f3rku, zabezpieczonym przed przekopaniem si\u0119 zwierzaka na drug\u0105 stron\u0119 p\u0142otu i z tabliczk\u0105 \u201cUwaga pies!\u201d na bramie wej\u015bciowej, a przypadkowy przechodzie\u0144 postanowi sam wej\u015b\u0107 na teren posesji, \u017ceby pog\u0142aska\u0107 zwierz\u0119 i zostanie przeze\u0144 ugryziony – przes\u0142ank\u0119 braku winy uzna\u0107 mo\u017cna za spe\u0142nion\u0105. Podobnie, je\u015bli zwierz\u0119 zostanie sprowokowane do ataku niew\u0142a\u015bciwym zachowaniem cz\u0142owieka lub gdy cz\u0142owiek zachowuje si\u0119 irracjonalnie (na przyk\u0142ad przewr\u00f3ci si\u0119 uciekaj\u0105c przed ma\u0142ym pieskiem id\u0105cym na smyczy i w kaga\u0144cu). <\/p>\n\n\n\n

Co wa\u017cne, brak winy to przes\u0142anka, kt\u00f3r\u0105 musi udowodni\u0107 osoba chowaj\u0105ca lub pos\u0142uguj\u0105ca si\u0119 zwierz\u0119ciem. <\/p>\n\n\n\n

O jak\u0105 kwot\u0119 mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 osoba poszkodowana dzia\u0142aniem zwierz\u0119cia?<\/strong><\/span><\/h6>\n\n\n\n

To zale\u017cy od rozmiaru i charakteru szkody. W przypadku szk\u00f3d maj\u0105tkowych ustalenie nale\u017cnej sumy jest stosunkowo proste – b\u0119dzie ni\u0105 \u201cubytek\u201d w naszym maj\u0105tku. Je\u015bli wi\u0119c zwierz\u0119, biegn\u0105c przez nasz\u0105 posesj\u0119, st\u0142uk\u0142o kolekcj\u0119 porcelanowych krasnali ogrodowych wartych 2000 z\u0142otych – takiej kwoty mo\u017cemy si\u0119 domaga\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Troch\u0119 trudniej jest w przypadku krzywdy (\u201codszkodowanie\u201d za krzywd\u0119 to w j\u0119zyku prawnym \u201czado\u015b\u0107uczynienie\u201d) – ci\u0119\u017cko bowiem wyceni\u0107 b\u00f3l i cierpienie, jakiego dozna\u0142o si\u0119 w wyniku pogryzienia czy upadku. Do tego dochodz\u0105 kwestie psychiczne – nierzadko zdarzenia takie wywo\u0142uj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142y stres i staj\u0105 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em p\u00f3\u017aniejszych fobii. Jest to kwestia w du\u017cej mierze uznaniowa, zale\u017cna od przeprowadzonych w sprawie dowod\u00f3w (na przyk\u0142ad dowodu z opinii bieg\u0142ych z zakresu medycyny, kt\u00f3rzy oceni\u0105, jak rozleg\u0142e s\u0105 obra\u017cenia, lub bieg\u0142ych psycholog\u00f3w, analizuj\u0105cych wp\u0142yw zdarzenia na psychik\u0119), ale tak\u017ce analizy dotychczasowego orzecznictwa s\u0105dowego. S\u0105d Najwy\u017cszy wskazuje przy tym, \u017ce \u201eustalenie wysoko\u015bci zado\u015b\u0107uczynienia (…) wymaga uwzgl\u0119dnienia wszystkich okoliczno\u015bci istotnych dla okre\u015blenia rozmiaru doznanej krzywdy, takich jak: wiek poszkodowanego, stopie\u0144 cierpie\u0144 fizycznych i psychicznych, ich intensywno\u015b\u0107 i czas trwania, nieodwracalno\u015b\u0107 nast\u0119pstw uszkodzenia cia\u0142a lub wywo\u0142ania rozstroju zdrowia (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przysz\u0142o\u015b\u0107, poczucie nieprzydatno\u015bci spo\u0142ecznej, bezradno\u015b\u0107 \u017cyciowa oraz inne czynniki podobnej natury\u201d.<\/em> (Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 9.11.2007 r., V CSK 245\/07, a podobnie r\u00f3wnie\u017c: Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 20.04.2006 r., IV CSK 99\/05, Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 26.03.2015 r., V CSK 317\/14).\u00a0\u00a0<\/p>\n\n\n\n

I uwaga, od powy\u017cszej opisanych zasad odpowiedzialno\u015bci jest wyj\u0105tek – art. 431 \u00a7 2 Kodeksu cywilnego, zgodnie z kt\u00f3rym chocia\u017cby osoba, kt\u00f3ra zwierz\u0119 chowa lub si\u0119 nim pos\u0142uguje, nie by\u0142a odpowiedzialna wed\u0142ug art. 431 \u00a7 1, poszkodowany mo\u017ce od niej \u017c\u0105da\u0107 ca\u0142kowitego lub cz\u0119\u015bciowego naprawienia szkody, je\u017celi z okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza z por\u00f3wnania stanu maj\u0105tkowego poszkodowanego i tej osoby, wynika, \u017ce wymagaj\u0105 tego zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zwierz\u0119ta to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 ludzkiego \u017cycia – wierni kompani, przyjaciele, cz\u0142onkowie rodziny. Zdarza si\u0119 jednak, \u017ce zwierzak, czy to przez nieuwag\u0119, czy w obronie w\u0142asnej, czy z jakichkolwiek innych przyczyn, wyrz\u0105dzi szkod\u0119 materialn\u0105 (m\u00f3wi\u0105c wprost – zniszczy czyje\u015b mienie) albo nawet zrobi komu\u015b mniej lub bardziej powa\u017cn\u0105 krzywd\u0119. Kto w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[69,74,70,71,73,76,72,46,75],"class_list":["post-394","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-wlasnosci","tag-delikty","tag-krzywda","tag-odpowiedzialnosc","tag-odszkodowanie","tag-szkoda","tag-wina","tag-zadoscuczynienie","tag-zobowiazania","tag-zwierze"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=394"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":396,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/394\/revisions\/396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}