Przed rozpocz\u0119ciem poszukiwa\u0144 warto sprawdzi\u0107, czy AWZ w og\u00f3le jest nam potrzebny. We\u017amy pod uwag\u0119, \u017ce je\u015bli dla nieruchomo\u015bci prowadzona jest ksi\u0119ga wieczysta, wszelkie czynno\u015bci prawne dokonywane b\u0119d\u0105 na podstawie widniej\u0105cych w niej wpis\u00f3w, a nie poszczeg\u00f3lnych dokument\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli jednak oka\u017ce si\u0119, \u017ce z jakich\u015b przyczyn potrzebujemy samego AWZ, oto jakie kroki mo\u017cna podj\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
1. Zajrze\u0107 do urz\u0119du gminy<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nPoszukiwania najlepiej rozpocz\u0105\u0107 w urz\u0119dzie gminy, w kt\u00f3rej prowadzono post\u0119powanie uw\u0142aszczeniowe (czyli tam, gdzie znajduje si\u0119 grunt). W archiwum gminy cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 akta uw\u0142aszczeniowe, a w nich – odpis naszego dokumentu.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli akta uda si\u0119 zlokalizowa\u0107, wystarczy z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o wydanie po\u015bwiadczonej kopii dokumentu, wskazuj\u0105c, do czego b\u0119dzie ona potrzebna.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi nie jeste\u015bmy osob\u0105 widniej\u0105c\u0105 na Akcie, do wniosku nale\u017cy do\u0142\u0105czy\u0107 dow\u00f3d posiadania interesu prawnego, czyli wykaza\u0107, \u017ce mamy prawo do wgl\u0105du w dokument (np. postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po w\u0142a\u015bcicielu dzia\u0142ki, z kt\u00f3rego wynika, \u017ce jeste\u015bmy jego spadkobiercami).<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi na przestrzeni lat granice administracyjne danej gminy ulega\u0142y zmianom (na przyk\u0142ad kilka gmin zosta\u0142o po\u0142\u0105czonych w jedn\u0105), niewykluczone, \u017ce akta uw\u0142aszczeniowe znajduj\u0105 si\u0119 w innym miejscu – na przyk\u0142ad w archiwum pa\u0144stwowym. W takiej sytuacji zlokalizowanie dokument\u00f3w to podstawa.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/20240714_114625-1024x472.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n2. Przejrze\u0107 akta ksi\u0119gi wieczystej i zapyta\u0107 w starostwie powiatowym<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u015bli dla dzia\u0142ki zosta\u0142a za\u0142o\u017cona ksi\u0119ga wieczysta, istnieje du\u017ca szansa, \u017ce kopia AWZ znajduje si\u0119 w jej aktach i to do wydzia\u0142u wieczystoksi\u0119gowego nale\u017cy si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 ze stosownym zapytaniem. W przypadku zagini\u0119cia papierowych akt ksi\u0119gi wieczystej istnieje odr\u0119bne post\u0119powanie umo\u017cliwiaj\u0105ce ich odtworzenie. <\/p>\n\n\n\n
Z kolei w wydziale geodezji starostwa powiatowego mo\u017cna odnale\u017a\u0107 odpis aktu, je\u015bli na jego podstawie dokonywano wpis\u00f3w w ewidencji grunt\u00f3w i budynk\u00f3w. Warto wi\u0119c z\u0142o\u017cy\u0107 zapytanie i tutaj.<\/p>\n\n\n\n
3. Wnie\u015b\u0107 o ustalenie tre\u015bci Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u017celi dla nieruchomo\u015bci nie prowadzono ksi\u0119gi wieczystej, a akta gminy i starostwa zagin\u0119\u0142y lub s\u0105 niekompletne, pozostaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0105dowego odtworzenia tre\u015bci dokumentu.<\/p>\n\n\n\n
W tym celu nale\u017cy wnie\u015b\u0107 pozew o ustalenie tre\u015bci dokumentu na podstawie art. 189 Kodeksu post\u0119powania cywilnego. Trzeba jednak wykaza\u0107 nie tylko, \u017ce dokument o okre\u015blonej tre\u015bci istnia\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mamy interes prawny w ustaleniu jego tre\u015bci – czyli \u017ce brak dokumentu uniemo\u017cliwia nam korzystanie z przys\u0142uguj\u0105cego prawa. Przyk\u0142adowo: je\u015bli z tre\u015bci AWZ wynika\u0142o nasze prawo w\u0142asno\u015bci do dzia\u0142ki, ale nie mo\u017cemy go udowodni\u0107 z powodu utraty dokumentu, taki interes prawny istnieje.<\/p>\n\n\n\n
4. Ostateczne rozwi\u0105zanie – z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o zasiedzenie lub uw\u0142aszczenie (je\u015bli AWZ \u201czosta\u0142 zgubiony\u201d tak skutecznie, \u017ce s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci czy w og\u00f3le by\u0142 wydany)<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u015bli dokumentu nie uda si\u0119 odzyska\u0107, a istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, czy kiedykolwiek zosta\u0142 wydany, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 post\u0119powanie o zasiedzenie. W ten spos\u00f3b nie odtworzymy zaginionego aktu, ale uzyskamy nowe, pierwotne prawo w\u0142asno\u015bci do nieruchomo\u015bci. W post\u0119powaniu o zasiedzenie nale\u017cy wykaza\u0107, \u017ce przez 20 lat (w dobrej wierze) lub 30 lat (w z\u0142ej wierze) posiadali\u015bmy nieruchomo\u015b\u0107 jak w\u0142a\u015bciciele (wi\u0119cej w artykule Kr\u00f3tko o zasiedzeniu<\/a>).<\/p>\n\n\n\nAlternatywnie, je\u015bli nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce w latach 70. prowadzono post\u0119powanie uw\u0142aszczeniowe, a s\u0105 ku temu przes\u0142anki, mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 z wnioskiem o uw\u0142aszczenie. Wydane w ten spos\u00f3b postanowienie b\u0119dzie mia\u0142o taki sam skutek jak dawny Akt W\u0142asno\u015bci Ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Dopuszczalno\u015b\u0107 i zasadno\u015b\u0107 przeprowadzenia tych post\u0119powa\u0144 zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od indywidualnych okoliczno\u015bci danej sprawy, dlatego do ich wszcz\u0119cia warto si\u0119 dobrze przygotowa\u0107 (na pocz\u0105tek – Post\u0119powanie o zasiedzenie nieruchomo\u015bci \u2013 o czym trzeba pomy\u015ble\u0107?<\/a>).<\/p>\n\n\n\nPodsumowanie<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nZgubienie Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi nie oznacza utraty prawa do gruntu. Najcz\u0119\u015bciej dokument mo\u017cna odzyska\u0107 z archiwum gminy, s\u0105du lub starostwa. W trudniejszych przypadkach konieczne b\u0119dzie post\u0119powanie s\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\n2. Przejrze\u0107 akta ksi\u0119gi wieczystej i zapyta\u0107 w starostwie powiatowym<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u015bli dla dzia\u0142ki zosta\u0142a za\u0142o\u017cona ksi\u0119ga wieczysta, istnieje du\u017ca szansa, \u017ce kopia AWZ znajduje si\u0119 w jej aktach i to do wydzia\u0142u wieczystoksi\u0119gowego nale\u017cy si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 ze stosownym zapytaniem. W przypadku zagini\u0119cia papierowych akt ksi\u0119gi wieczystej istnieje odr\u0119bne post\u0119powanie umo\u017cliwiaj\u0105ce ich odtworzenie. <\/p>\n\n\n\n
Z kolei w wydziale geodezji starostwa powiatowego mo\u017cna odnale\u017a\u0107 odpis aktu, je\u015bli na jego podstawie dokonywano wpis\u00f3w w ewidencji grunt\u00f3w i budynk\u00f3w. Warto wi\u0119c z\u0142o\u017cy\u0107 zapytanie i tutaj.<\/p>\n\n\n\n
3. Wnie\u015b\u0107 o ustalenie tre\u015bci Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u017celi dla nieruchomo\u015bci nie prowadzono ksi\u0119gi wieczystej, a akta gminy i starostwa zagin\u0119\u0142y lub s\u0105 niekompletne, pozostaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0105dowego odtworzenia tre\u015bci dokumentu.<\/p>\n\n\n\n
W tym celu nale\u017cy wnie\u015b\u0107 pozew o ustalenie tre\u015bci dokumentu na podstawie art. 189 Kodeksu post\u0119powania cywilnego. Trzeba jednak wykaza\u0107 nie tylko, \u017ce dokument o okre\u015blonej tre\u015bci istnia\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mamy interes prawny w ustaleniu jego tre\u015bci – czyli \u017ce brak dokumentu uniemo\u017cliwia nam korzystanie z przys\u0142uguj\u0105cego prawa. Przyk\u0142adowo: je\u015bli z tre\u015bci AWZ wynika\u0142o nasze prawo w\u0142asno\u015bci do dzia\u0142ki, ale nie mo\u017cemy go udowodni\u0107 z powodu utraty dokumentu, taki interes prawny istnieje.<\/p>\n\n\n\n
4. Ostateczne rozwi\u0105zanie – z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o zasiedzenie lub uw\u0142aszczenie (je\u015bli AWZ \u201czosta\u0142 zgubiony\u201d tak skutecznie, \u017ce s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci czy w og\u00f3le by\u0142 wydany)<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u015bli dokumentu nie uda si\u0119 odzyska\u0107, a istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, czy kiedykolwiek zosta\u0142 wydany, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 post\u0119powanie o zasiedzenie. W ten spos\u00f3b nie odtworzymy zaginionego aktu, ale uzyskamy nowe, pierwotne prawo w\u0142asno\u015bci do nieruchomo\u015bci. W post\u0119powaniu o zasiedzenie nale\u017cy wykaza\u0107, \u017ce przez 20 lat (w dobrej wierze) lub 30 lat (w z\u0142ej wierze) posiadali\u015bmy nieruchomo\u015b\u0107 jak w\u0142a\u015bciciele (wi\u0119cej w artykule Kr\u00f3tko o zasiedzeniu<\/a>).<\/p>\n\n\n\nAlternatywnie, je\u015bli nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce w latach 70. prowadzono post\u0119powanie uw\u0142aszczeniowe, a s\u0105 ku temu przes\u0142anki, mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 z wnioskiem o uw\u0142aszczenie. Wydane w ten spos\u00f3b postanowienie b\u0119dzie mia\u0142o taki sam skutek jak dawny Akt W\u0142asno\u015bci Ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Dopuszczalno\u015b\u0107 i zasadno\u015b\u0107 przeprowadzenia tych post\u0119powa\u0144 zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od indywidualnych okoliczno\u015bci danej sprawy, dlatego do ich wszcz\u0119cia warto si\u0119 dobrze przygotowa\u0107 (na pocz\u0105tek – Post\u0119powanie o zasiedzenie nieruchomo\u015bci \u2013 o czym trzeba pomy\u015ble\u0107?<\/a>).<\/p>\n\n\n\nPodsumowanie<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nZgubienie Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi nie oznacza utraty prawa do gruntu. Najcz\u0119\u015bciej dokument mo\u017cna odzyska\u0107 z archiwum gminy, s\u0105du lub starostwa. W trudniejszych przypadkach konieczne b\u0119dzie post\u0119powanie s\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi dla nieruchomo\u015bci nie prowadzono ksi\u0119gi wieczystej, a akta gminy i starostwa zagin\u0119\u0142y lub s\u0105 niekompletne, pozostaje mo\u017cliwo\u015b\u0107 s\u0105dowego odtworzenia tre\u015bci dokumentu.<\/p>\n\n\n\n
W tym celu nale\u017cy wnie\u015b\u0107 pozew o ustalenie tre\u015bci dokumentu na podstawie art. 189 Kodeksu post\u0119powania cywilnego. Trzeba jednak wykaza\u0107 nie tylko, \u017ce dokument o okre\u015blonej tre\u015bci istnia\u0142, ale r\u00f3wnie\u017c, \u017ce mamy interes prawny w ustaleniu jego tre\u015bci – czyli \u017ce brak dokumentu uniemo\u017cliwia nam korzystanie z przys\u0142uguj\u0105cego prawa. Przyk\u0142adowo: je\u015bli z tre\u015bci AWZ wynika\u0142o nasze prawo w\u0142asno\u015bci do dzia\u0142ki, ale nie mo\u017cemy go udowodni\u0107 z powodu utraty dokumentu, taki interes prawny istnieje.<\/p>\n\n\n\n
4. Ostateczne rozwi\u0105zanie – z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek o zasiedzenie lub uw\u0142aszczenie (je\u015bli AWZ \u201czosta\u0142 zgubiony\u201d tak skutecznie, \u017ce s\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci czy w og\u00f3le by\u0142 wydany)<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nJe\u015bli dokumentu nie uda si\u0119 odzyska\u0107, a istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, czy kiedykolwiek zosta\u0142 wydany, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 post\u0119powanie o zasiedzenie. W ten spos\u00f3b nie odtworzymy zaginionego aktu, ale uzyskamy nowe, pierwotne prawo w\u0142asno\u015bci do nieruchomo\u015bci. W post\u0119powaniu o zasiedzenie nale\u017cy wykaza\u0107, \u017ce przez 20 lat (w dobrej wierze) lub 30 lat (w z\u0142ej wierze) posiadali\u015bmy nieruchomo\u015b\u0107 jak w\u0142a\u015bciciele (wi\u0119cej w artykule Kr\u00f3tko o zasiedzeniu<\/a>).<\/p>\n\n\n\nAlternatywnie, je\u015bli nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce w latach 70. prowadzono post\u0119powanie uw\u0142aszczeniowe, a s\u0105 ku temu przes\u0142anki, mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 z wnioskiem o uw\u0142aszczenie. Wydane w ten spos\u00f3b postanowienie b\u0119dzie mia\u0142o taki sam skutek jak dawny Akt W\u0142asno\u015bci Ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Dopuszczalno\u015b\u0107 i zasadno\u015b\u0107 przeprowadzenia tych post\u0119powa\u0144 zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od indywidualnych okoliczno\u015bci danej sprawy, dlatego do ich wszcz\u0119cia warto si\u0119 dobrze przygotowa\u0107 (na pocz\u0105tek – Post\u0119powanie o zasiedzenie nieruchomo\u015bci \u2013 o czym trzeba pomy\u015ble\u0107?<\/a>).<\/p>\n\n\n\nPodsumowanie<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\nZgubienie Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi nie oznacza utraty prawa do gruntu. Najcz\u0119\u015bciej dokument mo\u017cna odzyska\u0107 z archiwum gminy, s\u0105du lub starostwa. W trudniejszych przypadkach konieczne b\u0119dzie post\u0119powanie s\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\n
Alternatywnie, je\u015bli nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w na to, \u017ce w latach 70. prowadzono post\u0119powanie uw\u0142aszczeniowe, a s\u0105 ku temu przes\u0142anki, mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 z wnioskiem o uw\u0142aszczenie. Wydane w ten spos\u00f3b postanowienie b\u0119dzie mia\u0142o taki sam skutek jak dawny Akt W\u0142asno\u015bci Ziemi.<\/p>\n\n\n\n
Dopuszczalno\u015b\u0107 i zasadno\u015b\u0107 przeprowadzenia tych post\u0119powa\u0144 zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie od indywidualnych okoliczno\u015bci danej sprawy, dlatego do ich wszcz\u0119cia warto si\u0119 dobrze przygotowa\u0107 (na pocz\u0105tek – Post\u0119powanie o zasiedzenie nieruchomo\u015bci \u2013 o czym trzeba pomy\u015ble\u0107?<\/a>).<\/p>\n\n\n\n Zgubienie Aktu W\u0142asno\u015bci Ziemi nie oznacza utraty prawa do gruntu. Najcz\u0119\u015bciej dokument mo\u017cna odzyska\u0107 z archiwum gminy, s\u0105du lub starostwa. W trudniejszych przypadkach konieczne b\u0119dzie post\u0119powanie s\u0105dowe.<\/p>\n\n\n\nPodsumowanie<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n