{"id":778,"date":"2025-11-03T09:24:16","date_gmt":"2025-11-03T08:24:16","guid":{"rendered":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=778"},"modified":"2026-04-02T10:02:16","modified_gmt":"2026-04-02T08:02:16","slug":"dziedziczenie-w-szkocji-jak-wyglada-spadek-po-osobie-zmarlej-wedlug-szkockiego-prawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=778","title":{"rendered":"Dziedziczenie w Szkocji \u2013 jak wygl\u0105da spadek po osobie zmar\u0142ej wed\u0142ug szkockiego prawa?"},"content":{"rendered":"\n<p>Szkocja to do\u015b\u0107 niezwyk\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 w\u0142asnym systemem prawnym, odmiennym od tego obowi\u0105zuj\u0105cego w Anglii, Walii czy Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. R\u00f3\u017cnice te obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c prawo spadkowe, kt\u00f3re ka\u017cde z pa\u0144stw wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa reguluje we w\u0142asnym zakresie. Poniewa\u017c w Szkocji mieszka stosunkowo liczna Polonia, warto przyjrze\u0107 si\u0119 podstawowym zasadom szkockiego prawa spadkowego.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Prawo w\u0142a\u015bciwe dla spadku<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Szkockie prawo b\u0119dzie mia\u0142o zastosowanie do spadk\u00f3w po osobach, kt\u00f3rych ostatnim miejscem sta\u0142ego pobytu by\u0142a Szkocja. Je\u017celi zmar\u0142y by\u0142 obywatelem Polski b\u0105d\u017a posiada\u0142 w Polsce maj\u0105tek, niewykluczone, \u017ce post\u0119powaniem spadkowym zajm\u0105 si\u0119 polskie s\u0105dy. Nie wp\u0142ywa to jednak na prawo reguluj\u0105ce dziedziczenie &#8211; polski s\u0119dzia b\u0119dzie musia\u0142 zastosowa\u0107 szkockie przepisy (wi\u0119cej na ten temat: <a href=\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=106\">Post\u0119powanie spadkowe po osobie zmar\u0142ej, kt\u00f3ra mieszka\u0142a za granic\u0105<\/a>).<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">W Szkocji maj\u0105tek spadkowy nie jest \u201ejedn\u0105 ca\u0142o\u015bci\u0105\u201d<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>W szkockim prawie spadkowym maj\u0105tek dzieli si\u0119 na nieruchomo\u015bci i rzeczy ruchome. Dziedziczenie nieruchomo\u015bci odbywa si\u0119 wed\u0142ug prawa miejsca ich po\u0142o\u017cenia, natomiast dziedziczenie rzeczy ruchomych &#8211; wed\u0142ug miejsca sta\u0142ego pobytu zmar\u0142ego. W zwi\u0105zku z tym osoba mieszkaj\u0105ca na sta\u0142e w Szkocji, ale posiadaj\u0105ca nieruchomo\u015b\u0107 w Polsce, pozostawi po sobie spadek cz\u0119\u015bciowo podlegaj\u0105cy prawu szkockiemu, a cz\u0119\u015bciowo (wy\u0142\u0105cznie w zakresie zlokalizowanej w Polsce nieruchomo\u015bci) &#8211; polskiemu.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Przede wszystkim \u2013 testament<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Aby testament sporz\u0105dzony zgodnie ze szkockim prawem by\u0142 wa\u017cny, musi zosta\u0107:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>sporz\u0105dzony na pi\u015bmie,<\/li>\n\n\n\n<li>przez osob\u0119 w odpowiednim wieku &#8211; w Szkocji zdolno\u015b\u0107 do testowania maj\u0105 ju\u017c osoby, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y 12 lat,<\/li>\n\n\n\n<li>sporz\u0105dzony dobrowolnie, bez nacisku os\u00f3b trzecich, przez osob\u0119 nieb\u0119d\u0105c\u0105 w stanie wy\u0142\u0105czaj\u0105cym \u015bwiadome i swobodne podejmowanie decyzji,<\/li>\n\n\n\n<li>podpisany przez testatora (zazwyczaj na ko\u0144cu dokumentu) w obecno\u015bci \u015bwiadka, kt\u00f3ry podpisuje t\u0119 sam\u0105 stron\u0119 (na dokumencie powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 podstawowe dane \u015bwiadka &#8211; imi\u0119, nazwisko i adres).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"819\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zasady-dziedziczenia-w-Australii-819x1024.webp\" alt=\"\" class=\"wp-image-779\" style=\"width:274px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zasady-dziedziczenia-w-Australii-819x1024.webp 819w, https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zasady-dziedziczenia-w-Australii-240x300.webp 240w, https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zasady-dziedziczenia-w-Australii-768x960.webp 768w, https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/Zasady-dziedziczenia-w-Australii.webp 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 819px) 100vw, 819px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Podpis \u015bwiadka nie jest niezb\u0119dny do wa\u017cno\u015bci testamentu, lecz potwierdza jego autentyczno\u015b\u0107 (tzw. <em>self-proving will<\/em>). W przypadku braku \u015bwiadka konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego post\u0119powania dowodowego potwierdzaj\u0105cego wiarygodno\u015b\u0107 testamentu. Tak\u0105 sam\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni z\u0142o\u017cenie przez testatora podpisu na dole ka\u017cdej strony testamentu, nie tylko na ostatniej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>A gdzie szuka\u0107 testamentu? W pierwszej kolejno\u015bci warto przejrze\u0107 rzeczy osobiste zmar\u0142ego. Je\u017celi w sporz\u0105dzeniu testamentu pomaga\u0142 prawnik (<em>solicitor<\/em>), orygina\u0142 dokumentu najcz\u0119\u015bciej b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w jego kancelarii.<\/p>\n\n\n\n<p>W Szkocji istnieje tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia testamentu do depozytu w <em>Registers of Scotland<\/em>, w rejestrze <em>Register of Deeds<\/em>. Nie jest to jednak powszechna praktyka i nie zwi\u0119ksza w \u017caden spos\u00f3b wiarygodno\u015bci dokumentu &#8211; stanowi jedynie form\u0119 jego bezpiecznego przechowania.<\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Je\u015bli zmar\u0142y nie zostawi\u0142 testamentu<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>W przypadku braku testamentu szkockie prawo przewiduje szczeg\u00f3\u0142owy porz\u0105dek dziedziczenia ustawowego.<\/p>\n\n\n\n<p>W pierwszej kolejno\u015bci do spadku powo\u0142ani s\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zst\u0119pni zmar\u0142ego (dzieci, a je\u015bli nie \u017cyj\u0105 \u2013 wnuki),<\/li>\n\n\n\n<li>w dalszej kolejno\u015bci ma\u0142\u017conek lub zarejestrowany partner (<em>civil partner<\/em>), je\u015bli zmar\u0142y nie mia\u0142 zst\u0119pnych,<\/li>\n\n\n\n<li>je\u015bli zmar\u0142y nie mia\u0142 ani zst\u0119pnych, ani ma\u0142\u017conka\/partnera, a \u017cyj\u0105 jego rodzice oraz rodze\u0144stwo \u2013 po\u0142owa spadku przypada rodzicom, a po\u0142owa rodze\u0144stwu,<\/li>\n\n\n\n<li>je\u015bli rodzice nie \u017cyj\u0105 &#8211; ca\u0142y spadek przypada rodze\u0144stwu, a gdy rodze\u0144stwa brak \u2013 rodzicom,<\/li>\n\n\n\n<li>w dalszej kolejno\u015bci dziedzicz\u0105 kolejno: ciotki i wujowie, dziadkowie oraz rodze\u0144stwo dziadk\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n<li>a je\u015bli \u017cadna z powy\u017cszych os\u00f3b nie \u017cyje &#8211; spadek przypada dalszym krewnym.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Zabezpieczenie dla najbli\u017cszych<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Cho\u0107 w Szkocji nie funkcjonuje instytucja zachowku w rozumieniu prawa polskiego, prawo szkockie przewiduje specjalne mechanizmy ochrony najbli\u017cszych &#8211; tzw. <em>prior rights<\/em> i <em>legal rights<\/em>. Mo\u017cna je okre\u015bli\u0107 jako udzia\u0142y lub kwoty pieni\u0119\u017cne, kt\u00f3re przys\u0142uguj\u0105 najbli\u017cszym zmar\u0142ego w okre\u015blonej cz\u0119\u015bci spadku i s\u0105 wyp\u0142acane w pierwszej kolejno\u015bci, jeszcze przed przekazaniem maj\u0105tku spadkobiercom. Maj\u0105tek pozosta\u0142y po realizacji <em>prior rights<\/em> i <em>legal rights<\/em> okre\u015bla si\u0119 mianem <em>free estate<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Prior rights<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ma\u0142\u017conek lub zarejestrowany partner zmar\u0142ego ma zagwarantowane prawo do okre\u015blonej cz\u0119\u015bci maj\u0105tku, jeszcze zanim nast\u0105pi podzia\u0142 spadku zgodnie z testamentem lub zasadami dziedziczenia ustawowego. Kwoty te wynosz\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>udzia\u0142 w nieruchomo\u015bci \u2013 do warto\u015bci \u00a3473,000,<\/li>\n\n\n\n<li>udzia\u0142 w wyposa\u017ceniu domu \u2013 do warto\u015bci \u00a329,000,<\/li>\n\n\n\n<li>\u015brodki pieni\u0119\u017cne \u2013 do warto\u015bci \u00a350,000, je\u015bli zmar\u0142y pozostawi\u0142 dzieci, lub \u00a389,000, je\u015bli dzieci nie pozostawi\u0142 (kwoty na 2025 rok &#8211; co jaki\u015b czas podlegaj\u0105 waloryzacji).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong><em>Legal rights<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz <em>prior rights<\/em>, ma\u0142\u017conkowi\/partnerowi i zst\u0119pnym przys\u0142uguje udzia\u0142 w maj\u0105tku ruchomym (czyli w pieni\u0105dzach, inwestycjach, wyposa\u017ceniu itp.), niezale\u017cnie od tre\u015bci testamentu.<br>Ma\u0142\u017conek lub partner ma prawo do:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u2153 maj\u0105tku ruchomego, je\u015bli zmar\u0142y mia\u0142 dzieci,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00bd maj\u0105tku ruchomego, je\u015bli dzieci nie pozostawi\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Zst\u0119pni natomiast otrzymuj\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u2153 maj\u0105tku ruchomego, je\u015bli zmar\u0142y mia\u0142 ma\u0142\u017conka lub partnera,<\/li>\n\n\n\n<li>\u00bd maj\u0105tku ruchomego, je\u015bli go nie mia\u0142.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><em><strong>Przyk\u0142ad:<\/strong> Ian, mieszkaniec Szkocji, zmar\u0142 pozostawiwszy testament. Ca\u0142o\u015b\u0107 spadku \u2013 dom w Edynburgu o warto\u015bci \u00a3500,000 oraz \u015brodki pieni\u0119\u017cne w wysoko\u015bci \u00a3100,000 \u2013 zapisa\u0142 swojej s\u0105siadce Fionie. Ian w chwili \u015bmierci by\u0142 \u017conaty z Maisie i nie mia\u0142 potomstwa. Zgodnie ze szkockim prawem, \u017conie przys\u0142uguj\u0105 tzw. prior rights: udzia\u0142 w prawie w\u0142asno\u015bci domu do warto\u015bci \u00a3473,000 oraz \u00a389,000 ze \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych (kwoty aktualne na 2025 rok \u2013 podlegaj\u0105 okresowej waloryzacji). Po zaspokojeniu prior rights, Maisie ma tak\u017ce prawo do \u00bd maj\u0105tku ruchomego z tytu\u0142u legal rights. W konsekwencji Fiona, jako spadkobierczyni testamentowa, otrzyma pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku: udzia\u0142 w nieruchomo\u015bci o warto\u015bci \u00a327,000, \u00a311,000 ze \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych oraz drug\u0105 po\u0142ow\u0119 rzeczy ruchomych nale\u017c\u0105cych do zmar\u0142ego.<\/em><\/p>\n\n\n\n<h6 class=\"wp-block-heading\"><strong><span style=\"text-decoration: underline;\">Podsumowanie<\/span><\/strong><\/h6>\n\n\n\n<p>Szkockie prawo spadkowe zapewnia znaczn\u0105 ochron\u0119 najbli\u017cszej rodziny zmar\u0142ego, nawet w sytuacji, gdy testament przewiduje inne rozporz\u0105dzenia. Warto jednak pami\u0119ta\u0107 o odmiennym podej\u015bciu do dziedziczenia nieruchomo\u015bci i ruchomo\u015bci oraz o tym, \u017ce w Szkocji obowi\u0105zuj\u0105 zupe\u0142nie inne zasady ni\u017c w Anglii czy Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Powy\u017cej przedstawi\u0142am jedynie zarys post\u0119powania spadkowego w Szkocji. Wa\u017cne jest, aby przed przyst\u0105pieniem do za\u0142atwiania spraw spadkowych dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107 swoj\u0105 sytuacj\u0119 prawn\u0105 \u2013 szczeg\u00f3\u0142y mog\u0105 przes\u0105dza\u0107 o istotnych kwestiach zwi\u0105zanych z dziedziczeniem. W razie w\u0105tpliwo\u015bci warto skontaktowa\u0107 si\u0119 z prawnikiem bezpo\u015brednio w Szkocji\u2026<br>Je\u015bli masz pytania odno\u015bnie mo\u017cliwo\u015bci prowadzenia w Polsce post\u0119powania spadkowego po mieszka\u0144cu Szkocji, zadzwo\u0144 (608-393-623) lub napisz (kotowska.kancelaria@gmail.com)<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Poznaj te\u017c: <a href=\"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/?p=524\">prawo spadkowe w Anglii<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szkocja to do\u015b\u0107 niezwyk\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii P\u00f3\u0142nocnej, charakteryzuj\u0105ca si\u0119 w\u0142asnym systemem prawnym, odmiennym od tego obowi\u0105zuj\u0105cego w Anglii, Walii czy Irlandii P\u00f3\u0142nocnej. R\u00f3\u017cnice te obejmuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c prawo spadkowe, kt\u00f3re ka\u017cde z pa\u0144stw wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa reguluje we w\u0142asnym zakresie. Poniewa\u017c w Szkocji mieszka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[233],"tags":[13,8,234,129,235,17],"class_list":["post-778","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo-za-granica","tag-dziedziczenie","tag-prawo-spadkowe","tag-spadek-w-szkocji","tag-spadek-w-wielkiej-brytanii","tag-szkocja","tag-testament"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":780,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/778\/revisions\/780"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/hannakotowskakancelaria.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}